Nếu
có hình trong tệp đính kèm này, hình này sẽ không được hiển thị. Tải
xuống tệp đính kèm gốc
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ĐÁP ÁN - THANG ĐIỂM
ĐỀ THI TUYỂN SINH ĐẠI HỌC
NĂM 2012
ĐỀ CHÍNH THỨC Môn: NGỮ
VĂN; Khối: C
(Đáp án - Thang điểm có 04
trang)
Câu Ý
Nội dung
Điểm
1
Ở phần nói về thượng
nguồn, sông Hương được ví với hình ảnh hai người phụ
nữ nào? Ý nghĩa của những
hình ảnh ấy?
2,0
1. Hình ảnh hai người phụ
nữ (0,5 điểm)
- Cô gái Di-gan phóng khoáng
và man dại.
- Người mẹ phù sa của một
vùng văn hóa xứ sở.
0,5
2. Ý nghĩa của những hình
ảnh ấy (1,5 điểm)
- Về nội dung:
+ Hình ảnh cô gái Di-gan thể
hiện vẻ đẹp vừa huyền bí, dữ dội vừa tự do, trong
sáng của sông Hương giữa
lòng Trường Sơn - một vẻ đẹp còn đầy tính bản năng.
+ Hình ảnh người mẹ phù sa
tô đậm vẻ đẹp dịu dàng và trí tuệ của sông Hương khi
ra khỏi rừng - một vẻ đẹp
của sự trưởng thành mang cốt cách văn hoá.
- Về nghệ thuật:
Hình ảnh ví von đặc sắc
khiến sông Hương hiện ra như một sinh thể có hồn cốt và
làm nổi bật được những nét
đối cực trong tính cách của sông Hương; gia tăng chất
trữ tình, chất thơ cho lời
văn tùy bút.
0,5
0,5
0,5
2
Trình bày suy nghĩ về ý
kiến: Kẻ cơ hội thì nôn nóng tạo ra thành tích, người
chân chính thì kiên
nhẫn lập nên thành tựu
3,0
1. Giải thích ý kiến (0,5
điểm)
- Kẻ cơ hội là người
lợi dụng thời cơ để mưu cầu lợi ích trước mắt, bất kể việc làm
đúng hay sai; người chân
chính là người luôn biết sống đúng với thực chất và phù
hợp với những giá trị xã
hội; thành tích là những kết quả được đánh giá tốt; thành
tựu là những thành quả có ý nghĩa lớn, đạt được sau một
quá trình bền bỉ phấn đấu.
- Về nội dung, ý kiến này
chỉ ra sự đối lập về lối sống và cách hành xử trong công
việc giữa loại người cơ hội
và người chân chính.
0,5
2.
Bàn luận về ý kiến (2,0
điểm)
- Kẻ cơ hội thì nôn nóng
tạo ra thành tích (1,0 điểm)
+ Do thói vụ lợi, bất chấp đúng
sai nên trong công việc, kẻ cơ hội không cầu “kết
quả tốt” mà chỉ cầu “được
đánh giá tốt”. Kẻ càng vụ lợi thì càng nôn nóng có được
thành tích. Bởi thế, loại
người này thường chỉ tạo ra thành tích giả.
+ Về thực chất, cách hành xử
ấy là lối sống giả dối, là thói ăn gian làm dối khiến cho
thật giả bất phân, làm băng
hoại các giá trị trong xã hội; đó chính là sự suy đồi về
đạo đức; lối sống cơ hội này
đã khiến bệnh thành tích lan tràn như hiện nay.
0,5
0,5
- Người chân chính thì
kiên nhẫn lập nên thành tựu (1,0 điểm)
+ Coi trọng chất lượng thật, kết quả thật là đức tính
của người chân chính. Bởi thế
họ thường kiên nhẫn trong
mọi công việc để làm nên những kết quả thực sự, những
thành quả có ý nghĩa lớn.
Đối với họ, chỉ có những thành quả thực mới tạo nên giá
trị thực của con người, dù
có khi phải trả giá đắt.
+ Về thực chất, cách hành xử
ấy thuộc về lối sống chân thực, trung thực, biểu hiện
của những phẩm chất cao quý;
giúp tạo nên những thành quả thực, những giá trị đích
thực cho mình và cộng đồng,
góp phần thúc đẩy xã hội tiến lên.
0,5
0,5
3. Bài học nhận thức và
hành động (0,5 điểm)
- Cần nhận thức rõ đây là
hai kiểu người đối lập nhau về nhân cách: một loại người
tiêu cực thấp hèn cần phê
phán, một mẫu người tích cực cao cả cần trân trọng.
- Cần noi theo lối sống của
những người chân chính, luôn coi trọng những kết quả
thật và kiên nhẫn phấn đấu
để lập nên những thành tựu; đồng thời lên án lối sống cơ
hội, nôn nóng chạy theo
thành tích giả.
0,5
3.a
Cảm nhận về vẻ đẹp sử thi
của hình tượng nhân vật Tnú trong tác phẩm Rừng
xà nu của Nguyễn Trung Thành
5,0
1. Vài nét về tác giả,
tác phẩm (0,5 điểm)
- Nguyễn Trung Thành là một
nhà văn tiêu biểu của văn học Việt Nam
trưởng thành từ hai cuộc
kháng chiến, gắn bó mật thiết với mảnh đất Tây Nguyên.
- Rừng xà nu được
viết năm 1965, là một thiên truyện kết tinh những vẻ đẹp cơ bản
của khuynh hướng sử thi và
cảm hứng lãng mạn trong văn xuôi kháng chiến.
0,5
2. Vẻ đẹp sử thi của nhân
vật văn học (0,5 điểm)
- Nhân vật sử thi là mẫu
nhân vật anh hùng mang lí tưởng của thời đại, số phận gắn
với những sự kiện lớn của
cộng đồng, kết tinh những phẩm chất tiêu biểu nhất của
cộng đồng và lập nên những
chiến công hiển hách.
- Nhân vật sử thi thường
được khắc họa trong những bối cảnh không gian kì vĩ, cách
trần thuật trang trọng,
giọng điệu thiết tha hùng tráng.
0,5
3.
Vẻ đẹp sử thi của hình
tượng nhân vật Tnú (4,0 điểm)
a. Nội dung hình tượng
(3,0 điểm)
- Nhân vật có số phận gắn
bó với những biến cố lớn của làng Xô Man (1,5 điểm)
+ Khi còn nhỏ, Tnú là đứa
trẻ mồ côi được buôn làng cưu mang đùm bọc và trở
thành người con ưu tú của
làng Xô Man.
+ Khi kẻ thù giày xéo quê
hương, Tnú phải chịu nhiều đau thương mất mát, tiêu biểu
cho nỗi đau thương mất mát
lớn của dân tộc.
+ Khi được giác ngộ cách
mạng và vùng lên quật khởi, quá trình trưởng thành của Tnú
cũng rất điển hình cho con
đường đến với cách mạng của người dân Tây Nguyên.
0,5
0,5
0,5
- Nhân vật mang tầm vóc
của người anh hùng (1,5 điểm)
+ Tnú có niềm tin trong sáng
và sắt đá vào chân lí của cách mạng.
+ Tnú có một tình yêu lớn
lao, sâu sắc với gia đình, quê hương xứ sở và một lòng
căm thù giặc mãnh liệt.
+ Tnú có một khí phách phi
thường, một tinh thần chiến đấu quả cảm vô song.
0,5
0,5
0,5
2
b. Nghệ thuật khắc họa
hình tượng (1,0 điểm)
- Không khí truyện được dựng
như các cuộc kể khan truyền thống của các già làng
thuở trước; lối viết truyện
ngắn hiện đại pha trộn nhiều yếu tố sử thi dân gian khiến
một nhân vật của thời đại
chống Mĩ, lại phảng phất hình bóng những anh hùng sử thi
cổ đại.
- Bút pháp nghệ thuật có sự
kết hợp giữa tả thực và biểu tượng: nhân vật Tnú gắn
liền với một biểu tượng về
sức sống bất diệt của người Tây Nguyên đó là cây xà nu;
hình ảnh đôi bàn tay Tnú
được miêu tả như một biểu tượng độc đáo cho cuộc đời và
số phận của nhân vật; giọng
điệu trang trọng, hào hùng; ngôn ngữ đầy chất tạo hình
và chất thơ.
0,5
0,5
3.b
Cảm nhận về hai đoạn thơ
trong bài Đây thôn Vĩ Dạ và Tương tư
5,0
1. Vài nét về tác giả,
tác phẩm (0,5 điểm)
- Hàn Mặc Tử được xem là
hiện tượng lạ nhất của phong trào Thơ mới với sức sáng
tạo mãnh liệt và đa dạng; Đây
thôn Vĩ Dạ in trong tập Đau thương, là thi phẩm xuất
sắc của thơ Việt Nam
- Nguyễn Bính là nhà thơ
“chân quê” của phong trào Thơ mới với phong vị dân gian
đậm đà; Tương tư in
trong tập Lỡ bước sang ngang, là một bài thơ tiêu biểu cho
phong cách thơ độc đáo của
ông.
0,5
2. Về đoạn thơ trong bài Đây
thôn Vĩ Dạ (2,0 điểm)
a. Về nội dung (1,0 điểm)
- Cảnh vườn thôn Vĩ buổi ban
mai toát lên vẻ đẹp tinh khôi, thanh tân với hình ảnh
nắng hàng cau nắng mới
lên, với sắc xanh mướt như ngọc của
cây lá, với đường nét
duyên dáng thanh nhã của lá
trúc che ngang. Con người mang vẻ đẹp chân thực,
phúc hậu với khuôn mặt chữ
điền thấp thoáng sau hàng lá trúc; cảnh và người hoà
hợp làm nên một bức tranh
bình dị mà cao sang, thơ mộng.
- Nhân vật trữ tình hiện lên
qua nỗi hoài niệm chốn cũ cảnh xưa; tình yêu dành cho
thôn Vĩ có sự chan hòa giữa
tình lứa đôi và tình yêu sự sống, vừa thiết tha vừa phảng
phất u hoài.
b. Về nghệ thuật (1,0
điểm)
- Câu hỏi tu từ đa sắc thái: vừa hỏi han, mời mọc vừa
nhắc nhớ, hờn trách; giọng thơ
giàu sắc điệu: vừa xốn xang
vừa băn khoăn.
- Hình ảnh giàu tính tạo
hình, chất họa quyện với chất nhạc, tả thực kết hợp với cách
điệu; từ ngữ tinh tế độc đáo
gây ấn tượng mạnh.
0,5
0,5
0,5
0,5
3. Về đoạn thơ trong bài Tương
tư (2,0 điểm)
a. Về nội dung (1,0 điểm)
- Tâm trạng tương tư của cái
tôi trữ tình mang những sắc thái cụ thể: vừa nhớ mong
vừa khao khát, vừa ướm hỏi vừa
“vơ vào”. Không gian thơ là làng cảnh quen thuộc
của xứ Bắc với những hàng
cau, giàn giầu, thôn Đoài, thôn Đông. Cả tình lẫn cảnh
đều thể hiện niềm khao khát
hôn nhân nồng nàn mà ý vị.
- Sắc điệu tình cảm của cái
tôi Thơ mới thấm đượm nỗi lòng của một chàng trai quê
khiến mối tương tư mang đậm
vẻ đẹp chân quê.
0,5
0,5
b. Về nghệ thuật (1,0
điểm)
- Thể thơ lục bát kiểu ca
dao; giọng điệu “quê”, lối nói “quê” đậm đà; lời thơ đăng
đối trùng điệp uyển chuyển.
- Tâm trạng bộc bạch theo
lối mượn cảnh tỏ tình; hình ảnh thơ có nhiều cặp đôi hữu
tình ẩn chứa niềm khao khát
nhân duyên: Nhà em - nhà anh, giàn giầu - hàng cau,
thôn Đoài - thôn Đông, khiến cho duyên quê quyện chặt với cảnh quê.
0,5
0,5
4. Về sự tương đồng và
khác biệt (0,5 điểm)
- Tương đồng: Tâm trạng thơ đều là những nỗi niềm của tình yêu
đơn phương, chất
chứa nhiều khao khát và phấp
phỏng, khá tiêu biểu cho cái tôi Thơ mới. Bút pháp
lãng mạn trữ tình có sự hòa
điệu giữa tả thực với tượng trưng, cách điệu; không
gian thơ đều là khung cảnh
quen thuộc của làng quê đất Việt.
- Khác biệt: Ở Đây thôn Vĩ Dạ, tình lứa đôi ẩn sau tình
xứ sở; hình ảnh nghiêng về tả
thực kiểu lãng mạn; ngôn ngữ
trực tả đậm cảm xúc cá thể...Ở Tương tư, tình cảm lứa
đôi tựa vào tình cảm thôn
làng; hình ảnh thơ nghiêng về tính cách điệu dân gian;
ngôn ngữ chân quê thân
thuộc...
0,5
Lưu ý chung: Thí sinh có thể làm bài theo những cách khác nhau,
nhưng phải đảm bảo những yêu cầu về
kiến thức. Trên đây chỉ
là những ý cơ bản thí sinh cần đáp ứng; việc cho điểm cụ thể từng câu cần dựa
vào bản hướng dẫn chấm
kèm theo.
- Hết -
